Soorten psoriasisbehandelingen

De medicatie bij psoriasis bestrijdt de gevolgen en niet de ziekte zelf. Geen enkele behandeling kan dus blijvende genezing garanderen. Verder wijzen wij erop dat medicatie die bij de ene persoon goed werkt bij een andere misschien geen enkel resultaat zal geven. Aangezien men niet kan genezen van psoriasis, moet de behandelingsstrategie hiermee rekening houden. Er is immers geen definitieve oplossing. Door je psoriasis agressief te behandelen, kan je tijdelijk een positief resultaat boeken. Het is nog maar de vraag of die agressieve behandeling wel zo verstandig is op lange termijn.

In de regel begint de behandelingscarrousel met de lokale behandeling (zalven, crèmes, lotions). Wanneer er te veel psoriasisletsels zijn (niet meer doenbaar om in te smeren) gaat men over naar lichttherapie (UVB, PUVA en eventueel balneofototherapie = combinatie van bad en UV) om te eindigen met de systemische therapie (inname van medicijnen). De laatste jaren werken nogal wat geneesheren met combinaties van therapieën bijv. zalfbehandeling gecombineerd met PUVA of UVB. Groot voordeel ervan is dat van iedere therapie een lagere dosis kan toegediend worden zodat de neveneffecten ook minder uitgesproken zijn. Soms doe je dit onbewust als je 's zomers een zalfje smeert en in de zon loopt.

Naast de 3 grote categorieën van behandelwijzen zijn er de nieuwkomers nl. de biologics en de PDE4 inhibitor.

 

 

A. Lokale behandelingen

Er kan eerst worden geprobeerd de zieke huid schilfervrij te maken. Daarvoor gebruikt men bijvoorbeeld een salicylzuurzalf (niet voor grote lichaamsoppervlakten en uiterst voorzichtig bij kinderen!). Vervolgens kan de ontsteking worden aangepakt met behulp van een andere zalf. Daarbij heeft de arts de keuze uit een hele reeks actieve bestanddelen, elk met voor- en nadelen:

  • dithranol: nog steeds een zeer efficiënte therapie alhoewel ze weinig gebruikt wordt omwille van mogelijke maar gelukkig tijdelijke verkleuring van de huid; de verkleuring van kledij of bedlinnen daarentegen blijft meestal bestaan
  • corticosteroïden (cortisone): alleen voor kleine oppervlakken en gedurende korte tijd. Langdurig gebruik leidt nl. tot allerlei ongewenste bijverschijnselen, bijvoorbeeld het dunner worden van de huid
  • vitamine D-derivaten werken vooral op schilfervorming en verdikking van de huid
  • Combinatiepreparaat  vanVitamine D-derivaat en corticosteroïd in één zalf of gel

Tegelijk met de plaatselijke behandeling met zalf kan de psoriasispatiënt af en toe oliebaden nemen en de huid dagelijks insmeren met een bij voorkeur dikke en vettige vochtinbrengende crème. Dit heeft vooral een verzachtend effect. Ook zoutbaden (bv. met het zout van de Dode Zee) hebben doorgaans een gunstig effect.

 

B. Lichttherapie

Een dagelijkse, matige blootstelling aan zonlicht heeft een gunstig effect op sommige patiënten. Ultraviolet licht remt de T-cellen in de huid, waardoor de ontsteking afneemt en de overproductie van cellen vertraagt.

Ook hier zijn er verschillende behandelingen mogelijk:

  • UVB-behandeling: aangewezen voor zeer grote oppervlakken of als de patiënt geen beterschap ondervindt met een behandeling met zalf. De patiënt zal soms maandenlang verschillende malen per week moeten worden behandeld, eventueel  in combinatie met andere therapieën.
  • PUVA of UVA + Psoraleen: Psoralenen maken het lichaam extra lichtgevoelig. Meestal wordt systemische PUVA gebruikt. Hierbij wordt 2 uur vóór de belichting medicatie ingenomen. Ook lokale PUVA is mogelijk. Hierbij worden de psoralenen kort vóór de belichting gesmeerd.
  • lasertherapie: laserlicht biedt de mogelijkheid zeer kleine huidgedeelten te behandelen, bijvoorbeeld alleen de nagels, en vermindert daardoor het risico gezonde huidgedeelten te beschadigen. Bovendien volstaan 5 tot 10 behandelingen voor een resultaat dat maandenlang standhoudt en is het gebruik van andere geneesmiddelen overbodig. Jammer dat deze (dure) behandeling niet wordt terugbetaald door het RIZIV.

 

C. Geneesmiddelen om in te nemen

In zeer ernstige gevallen, die bovendien niet reageren op andere behandelingen, hebben artsen de keuze tussen verschillende soorten orale geneesmiddelen:  methotrexaat,  ciclosporine,  retinoïden, enz.  De voordelen moeten zorgvuldig tegenover de mogelijke bijwerkingen afgewogen worden. Het aantal patiënten dat vandaag nog fumaarzuur (orale medicatie die enkel in Duitsland en Nederland op de markt is) gebruikt is door de opkomst van de biologicals enorm gedaald.

Naast deze 3 grote categorieën van behandelwijzen zijn er de nieuwkomers: 
De biologicals

 

Wat bedoelt men met de "biologicals"?

Gelukkig, de wetenschap staat niet stil en sinds het begin van de negentiger jaren begreep men in de laboratoria dat de huidsymptomen slechts het zichtbare topje van de ijsberg waren. Men moest dieper gaan spitten om de oorzaak van psoriasis te vinden. Die plaats bevindt zich net onder de opperhuid, waar ons afweersysteem zit en dat ons dus beschermt tegen mogelijke indringers van buitenaf.

Ons afweersysteem zorgt ervoor dat lichaamsvreemde stoffen en cellen net als zieke lichaamseigen cellen worden afgebroken en opgeruimd. Biologicals zijn natuurlijke eiwitten die specifieke signaaleiwitten uitschakelen en zo ziekteprocessen afremmen.

Bij psoriasispatiënten functioneert het afweersysteem in principe goed! 
Maar... om de één of andere reden reageren de witte bloedcellen van de psoriasispatiënt met een bepaald onderdeel van zijn lichaamseigen (huid)cellen. De witte bloedcellen die specifiek gericht zijn tegen die bacterie, kunnen zich op die manier keren tegen onze (eigen) huidcellen en ten onrechte de afweerreactie (afbreken en opruimen van cellen) doen starten.
Waarom gebeurt dat bij psoriasispatiënten. Dit geheim is nog niet ontrafeld.  Die nieuwe medicatie probeert de T-cellen (die onze eigen huidcellen afbreken) tot rust te brengen. Dat is het vernieuwende aan deze therapie. 

Er komen toenemend meer biologicals op de markt met ieder hun eigen specifieke werkwijze. Ze hebben voor een ware revolutie in de psoriasisbehandeling gezorgd maar zijn enorm duur waardoor ze slechts voor matige en ernstige psoriasis terugbetaald worden. Daarnaast is er ook 1 PDE4 inhibitor op de markt. Ook deze werkt via het immuunsysteem. 

(In de ledensectie zijn er talloze artikels die de verschillende behandelingen van Psoriasis in detail beschrijven.)