Over huidpsoriasis

Definitie

Psoriasis is afgeleid van het Griekse woord 'Psöria' dat op zijn beurt is afgeleid van het werkwoord "psaö" dat krabben betekent. Het is absoluut geen 'moderne' welvaartziekte. De term 'psoriasis' kwam al in de oudheid voor.

Het is een ziekte waarvan het verloop onvoorspelbaar is; periodes van verbetering en ver-slechtering wisselen elkaar af. Een normale huid vernieuwt zich om de maand; een psoriasishuid heeft daar maar vier tot zes dagen voor nodig. Dit is vijf- tot achtmaal sneller dan normaal. De huidcellen zijn dus niet rijp en kleven aan elkaar vast onder de vorm van schilfers.
Psoriasis is erfelijk in 'aanleg'. Dit betekent dat je tijdens je leven de kans hebt om psoriasis te ontwikkelen maar toch is dit niet noodzakelijk het geval. Een belangrijke vraag die gesteld wordt bij deze huidaandoening is of de ziekte besmettelijk is. Het antwoord hierop is neen. Psoriasis is niet besmettelijk, dus contact met de patiënt is volkomen ongevaarlijk.


Geschiedenis van de ziekte

Psoriasis is geen moderne beschavingsziekte, zij bestaat al eeuwen. Vroeger behandelde men huidziekten met behulp van geneeskrachtig werkende planten, in de vorm van geperste sappen. 
Men kan vaststellen dat psoriasis nog tot in het begin van de vorige eeuw met andere huidziekten 'op één hoop gegooid' werd en vaak met lepra werd verwisseld. Lepra werd toen overigens als aanduiding van een speciale vorm van huidschilfering gebruikt.

Pas vanaf het midden van de negentiende eeuw lukte het om het ziektebeeld van psoriasis te schetsen. 

Psoriasis is een aandoening die al heel lang bekend is in de medische wereld. Er komen zelfs al verwijzingen voor in de Bijbel, toen men nog dacht dat psoriasis en lepra dezelfde ziektes waren. Men gelooft dat de Griekse arts Galenus (200 – 133 voor Christus) de eerste persoon was die het woord ‘psoriasis’ gebruikte. 
Het verschil tussen psoriasis en lepra werd duidelijk in 1941 door het werk van de Oostenrijkse dermatoloog Hebra. 
Deze dermatoloog heeft in 1856 een atlas opgesteld over huidaandoeningen, namelijk ‘Atlas der Hautkrankheiten’. 
Ondanks dit werk, bleef de verwarring tussen psoriasis en lepra nog vele eeuwen bestaan. Het gevolg was dat patiënten met één van de beide ziektes, vaak het slachtoffer werden van uit-sluiting en discriminatie. De mensen hadden een helse schrik voor lepra of melaatsheid. Hierdoor belandden patiënten zelfs op de brandstapel, en zo zouden ook talrijke psoriasispatiënten tevergeefs aan hun einde gekomen zijn.


Oorzaken

Enkel mensen met de erfelijke predispositie (voorbeschiktheid) krijgen deze huidkwaal. Psoriasis is daarenboven ook een stressgevoelige ziekte. Stress moet dan in zijn ruimste betekenis opgevat worden, nl. het geheel van factoren die van binnen of van buiten af de ziekte in zijn ontstaan of verloop beïnvloeden. Bewezen is bijvoorbeeld dat bij studenten in de blokperiode, bij relatiestress …  psoriasis uitbreekt of verergert. Anderzijds kan de psoriasis verminderen of zelfs helemaal verdwijnen wanneer een persoon zich happy voelt of met vakantie gaat.

Andere uitlokkende factoren kunnen zijn: irritatie, wrijving of kwetsuren van de huid, bepaalde infecties (vooral met de keelbacterie), bepaalde geneesmiddelen, invloed van de hormonen bij vrouwen, en het klimaat.


Verloop

Psoriasis is niet bij alle patiënten even erg en de leeftijd waarop de ziekte zich manifesteert kan ook nog al eens verschillen. Sommige patiënten hebben maar hier en daar een vlekje, anderen staan van kop tot teen vol. Heel vaak openbaren zich de eerste tekenen van psoriasis op tienerleeftijd, rond het 25ste levensjaar of rond de 50 jaar. Maar psoriasis komt ook voor bij jonge kinderen en zelfs boven de 90 kan je nog psoriasis krijgen. Het gevolg van deze onberekenbare en grillige ziekte is dat je niet de geringste voorspelling rond psoriasis kan maken.

 Psoriasis kent ook een golvend verloop: periodes van opstoten worden afgewisseld met periodes van verbetering (remissies)

Psoriasis kent ook een golvend verloop: periodes van opstoten worden afgewisseld met periodes van verbetering (remissies)

Psoriasis is niet bij alle patiënten even erg en de leeftijd waarop de ziekte zich manifesteert kan ook nog al eens verschillen. Sommige patiënten hebben maar hier en daar een vlekje, anderen staan van kop tot teen vol. Heel vaak openbaren zich de eerste tekenen van psoriasis op tienerleeftijd, rond het 25ste levensjaar of rond de 50 jaar. Maar psoriasis komt ook voor bij jonge kinderen en zelfs boven de 90 kan je nog psoriasis krijgen. Het gevolg van deze onberekenbare en grillige ziekte is dat je niet de geringste voorspelling rond psoriasis kan maken..


Graad van aantasting

De artsen hanteren momenteel de PASI (Psoriasis Area and Severity Index) score om de ernst van de aandoening in kaart te brengen. Hierbij deelt men het lichaam op in 4 zones (hoofd, armen, romp, benen) en per lokalisatie bekijkt men het percentage getroffen oppervlakte en de ernst van de roodheid, verdikking van de huid en schilfering.

De PASI-score loopt van 0 (= geen psoriasis) tot 72 (heel ernstige psoriasis). De maximumscore van 72 is zo goed als onmogelijk om te halen; een score van minstens 10 wordt beschouwd als een ernstige psoriasis (ongeveer 10% van de patiënten).

 

De PASI score (gebruikt door je dermatoloog) geeft de ernst van je psoriasis weer, maar daarnaast is er voor de mensen met psoriasis een andere en voor ons interessante vragenlijst. De Dermatology Life Quality Index (DLQI) die ons informatie geeft over de impact van de ziekte op onze levenskwaliteit. Het is het meest gebruikte instrument bij gecontroleerde studies in de dermatologie. Het is een eenvoudige 10-vraag gevalideerde vragenlijst in meer dan 80 landen. Leden kunnen zo’n vragenlijst aanvragen op het secretariaat van de vereniging.